انجمن ایرانیان باستان

چهارشنبه سوري ؛ آييني كه امسال ثبت ملي شد

 يکي از آئين هاي سالانه ايرانيان چهارشنبه سوري يا به عبارتي ديگر چارشنبه سوري است. ايرانيان آخرين سه شنبه سال خورشيدي را با بر افروختن آتش و پريدن از روي آن به استقبال نوروز مي روند.چهارشنبه سوري، يک جشن بهاري است که پيش از رسيدن نوروز برگزار مي شود.اين آيين امسال با حضور مسئولان و كارشناسان ميراث فرهنگي در زمره ميراث معنوي ايرانيان به ثبت ملي رسيد . تا پس از اين اين آيين طبق ضوابط و قوانيني كه براي آن تعريف مي شود حفاظت شده و بر اثر گذر زمان از يادها و خاطرها زدوده نشود.اسناد و مدارك تاريخي گوياي آن است كه مردم در اين روز براي دفع شر و بلا و برآورده شدن آرزوهايشان مراسمي را برگزار مي کنند که ريشه اش به قرن ها پيش باز مي گردد.مراسم ويژه آن در شب چهارشنبه صورت مي گيرد براي مراسم در گوشه و کنار کوي و برزن نيز بچه ها آتش هاي بزرگ مي افروزند و از روي آن مي پرند و ترانه (سرخي تو از من ، زردي من از تو ) مي خوانند.

منشور کوروش که نخستين منشور حقوق بشر جهان است، ارديبهشت سال آينده خورشيدي براي نمايش دوباره در ايران از موزه بريتانيا به تهران منتقل مي شود.

به گزارش بي بي سي، به گفته مسوولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ايران، اين منشور به مدت چند ماه در موزه ملي ايران به نمايش درخواهد آمد.

منشور کوروش کبير در بخش ايران باستان در موزه بريتانيا نگهداري مي شود اما اخيراً در جريان برگزاري نمايشگاه تمدن بابل در اين موزه، منشور کوروش در کنار مجموعه آثار اين نمايشگاه پربازديدکننده به نمايش درآمده است.

لوح کوروش تنها يک بار در سال 1350 براي نمايش در ايران از موزه بريتا نيا خارج شد. آن زمان يعني در سال 1350 خورشيدي، منشور را پنج هزار پوند بيمه کردند و شيء يادشده تنها به مدت 10 روز در ايران و در موزه برج آزادي تهران به نمايش درآمد.

يک کپي از منشور کوروش به عنوان کهن ترين فرمان شناخته شده تفاهم و همزيستي ملت ها در ساختمان سازمان ملل متحد در نيويورک نگهداري مي شود. اين استوانه در فضاي بين تالار اصلي شوراي امنيت و تالار قيمومت قرار دارد.

در جريان برگزاري نمايشگاه «امپراتوري فراموش شده؛ جهان هخامنشي» در دي ماه سال 1383 اعلام شده موزه بريتانيا منشور کوروش را در مقابل بيش از 50 شيء تاريخي که براي نمايشگاه جهان هخامنشي از موزه ملي ايران امانت گرفته بود، به ايران امانت مي دهد.

استوانه کوروش در سال 1285 خورشيدي توسط هرمز رسام، باستان شناس بريتانيايي الاصل آسوري تبار، در معبد بزرگ اًسîـگيلîـه (نيايشگاه مîـردوک، خداي بزرگ بابلي) در شهر باستاني بـابـل در بين النهرين کشف شد.

اين استوانه 23 سانتي متر طول و 11 سانتي متر عرض دارد و دورتادور آن در حدود 40 خط به زبان آکادي و به خط ميخي بابلي نوشته شده است.گمان نخستين باستان شناسان اين بود که اين لوح توسط يکي از پادشاهان بابلي نگاشته شده است اما پس از بررسي خط شناسان مشخص شد اين استوانه در سال 538 پيش از ميلاد هنگام ورود سپاه ايران به بابل و فتح اين شهر به فرمان کوروش کبير آغازگر سلسله هخامنشيان نوشته شده است.

ترجمه و انتشار متن اين استوانه گلي نشان داد آنچه از خاک بابل کشف شد، «نخستين منشور جهاني حقوق بشر» است. به همين مناسبت در سال 1348 در گردهمايي حقوقدانان سراسر جهان که در کنار آرامگاه کوروش برگزار شد، او را نخستين بنيانگذار حقوق بشر ناميدند.

استوانه کوروش به شدت آسيب ديده است، بسياري از سطرهاي آن از بين رفته يا بر اثر فرسودگي بيش از اندازه قابل خواندن نيست.نوشته هاي بخش هاي آسيب ديده را تنها با توجه به اندازه فضاي خالي و برخي حروف باقي مانده در آن مي توان تا حدودي بازسازي کرد که در اين بازسازي احتمال اشتباه هايي وجود دارد. علاوه بر اين آنجا که در خوانش و ترجمه نوشته هاي بابلي، هنوز اتفاق نظر وجود ندارد، متن منشور کوروش در ترجمه هاي گوناگون تفاوت دارد.

با اين وجود محتواي اصلي آن که دربردارنده احترام به اقوام و اديان و مذاهب گوناگون است، از سوي همه باستان شناسان تاييد مي شود.بر اساس نوشته هاي اين منشور، کوروش کبير پس از تسخير بابل، در اين شهر تاجگذاري کرد و اعلام عفو عمومي داد.

کوروش براي جلب نظر مردم بين النهرين، مردوک که کهن ترين خداي بابل بود را به رسميت شناخت.او بر اساس اسناد تاريخي در جريان فتح بابل هيچ گروه انساني را به بردگي نگرفت و سپاهيانش را از تجاوز به مال و جان رعايا بازداشت. کوروش تمامي کساني را که به اسارت به بابل آورده شده بودند،گرد هم آورد و منزلگاه آنها را به ايشان بازگرداند. کوروش همچنين قوم يهود را نيز از اسارت در بابل آزاد کرد.به فرمان کوروش، شرح وقايع و دستورات وي روي يک لوح استوانه يي سفالين نگاشته شد و به عنوان سنگ بناي يادبودي در پايه هاي شهر بابل قرار گرفت.